Dla ludzi wzrok jest głównym zmysłem, za pomocą którego postrzegamy świat – aż 80% informacji o otoczeniu dostarczają nam nasze oczy i większość naszych wspomnień powstaje właśnie dzięki wrażeniom wzrokowym. To stąd bierze się nasza ciekawość na temat tego, jak widzą nasi najlepsi przyjaciele. W przypadku psów dominującym zmysłem jest węch, mają one także znakomity słuch, za to wzrok czworonogów określa się jako gorszy od ludzkiego. Czy na pewno tak jest? Jednego możemy być pewni: postrzeganie świata przez psy różni się od naszego z kilku powodów.

Jak widzi pies?

Psie i ludzkie oko mają podobną budowę, ale różnią się szczegółami, które sprawiają, że obraz widziany oczami psa różni się od tego, który rejestruje wzrok człowieka. Podstawową różnicą jest widzenie kolorów. Choć psy nie widzą świata w czerni, bieli i odcieniach szarości, jak głosi popularny mit, to jednak ich paleta barw jest bardziej ograniczona. Ludzkie oko postrzega trichromatycznie, tj. wyróżnia trzy podstawowe barwy – czerwoną, niebieską i żółtą (i dostrzega wszelkie barwy pośrednie, rozróżniając 160 kolorów i 600 000 odcieni). Oko psa postrzega dichromatycznie, rozróżniając żółty i niebieski jako barwy podstawowe oraz wszelkie odcienie szarości. To sprawia, że z naszej perspektywy psi świat jest uboższy w kolory. Przykładowo, zielenie i pomarańcze dla psów są odcieniami żółtego, a czerwony widzą jako szary.

Trudno jednak powiedzieć, by psy widziały gorzej niż ludzie. Choć gorzej rozróżniają kolory, znacznie lepiej rejestrują poruszające się obiekty – nawet dwudziestokrotnie lepiej niż człowiek! Za tę zdolność są odpowiedzialne pręciki, których w oku psa jest więcej niż w ludzkim. Dostrzeganie ruchu jest ewolucyjnym przystosowaniem drapieżników, dzięki któremu mogły wychwycić nawet najmniejszy ruch swojej potencjalnej ofiary.

Niektórzy zastanawiają się, czy psy widzą dobrze z bliska, czy z daleka. Okazuje się, że psi wzrok nie jest tak ostry jak nasz, ale czworonogi lepiej dostrzegają obiekty znajdujące się blisko nich. Im dalej, tym obraz jest bardziej niewyraźny. Ostrość widzenia może wiązać się z rasą psa i jego pochodzeniem – psy o krótkim pysku (rasy brachycefaliczne, np. mops, buldog) widzą gorzej ze względu na swoją budowę, z kolei charty widzą na większe odległości lepiej od innych ras – ponieważ pierwotnie wypatrywały swojej zdobyczy na otwartych przestrzeniach.

Jak pies widzi w nocy?

Psy widzą w ciemnościach lepiej niż ludzie, a to dzięki naturalnemu dostosowaniu ich narządu wzroku: czworonogi mają większe źrenice, które mogą zebrać więcej światła, większą liczbę pręcików oraz soczewkę zlokalizowaną bliżej siatkówki, co sprawia, że obraz jest jaśniejszy. Jednak najbardziej charakterystycznym dostosowaniem do widzenia w po zmroku jest bez wątpienia makata odblaskowa – warstwa siatkówki, która odbija światło i sprawia, że psie oczy świecą w ciemnościach. Odbijając światło, makata pobudza fotoreceptory i umożliwia lepsze widzenie, gdy brakuje światła. Jest to naturalne dostosowanie do polowań o świcie i zmierzchu, czyli wówczas, gdy przodkowie naszych domowych czworonogów zwykle wyruszali na poszukiwanie pokarmu.  

Czy pies ma lepszy wzrok od człowieka?

Choć psy rozróżniają mniej kolorów, a widziany przez nie obraz jest mniej ostry, to lepiej postrzegają ruch, lepiej widzą w ciemnościach, a ich kąt widzenia wynosi aż 240-270 stopni, podczas gdy u człowieka jest to ok. 180 stopni. Warto także pamiętać, że oczy naszych czworonogów znajdują się na znacznie niższym poziomie niż ludzkie – to, co dla nas jest niedostrzegalne, bo znajduje się „tuż pod nogami”, dla psów jest akurat na wysokości wzroku. To z naszego punktu widzenia zupełnie inna perspektywa! Trudno ocenić, czy psy widzą gorzej niż ludzie – ich postrzeganie świata za pomocą zmysłu wzroku jest po prostu inne, a gorsze postrzeganie kolorów czy mniejszą ostrość rekompensuje większa czułość na ruch czy lepsze widzenie w ciemnościach.

Kolory widziane przez psa – jak je wykorzystać?

Wiesz już, że psiaki widzą odcienie żółci i niebieskiego, ale co to właściwie zmienia? Okazuje się, że zabawki i akcesoria w tych kolorach są dla naszego psa znacznie lepiej widoczne, dlatego warto je wybierać, by ułatwić zwierzakowi ich zlokalizowanie! Niebieska piłeczka będzie znacznie lepiej widoczna na trawie, a żółta smycz i szelki szybko zwrócą uwagę czworonoga. Te aspekty możemy wykorzystać w szkoleniu lub po prostu potraktować informacje o psim wzroku jako ciekawostkę. Warto pamiętać, że wybór akcesoriów w kolorze czerwonym (postrzeganym przez psy jako odcień szarości) lub dowolnym innym nie jest błędem. Kiedy ludzie przywiązują ogromną wagę do widzenia kolorów, dla psów dużo ważniejsze jest postrzeganie ruchu, a także węch i słuch. Wygląda na to, że ludzie i psy całkiem nieźle się uzupełniają, prawda?