Liczebność kleszczy z roku na rok rośnie i dziś możemy je spotkać nie tylko w lesie czy na łące, ale nawet na miejskim skwerku lub we własnym ogrodzie. Ta sytuacja sprawia, że właściciele psów powinni poznać sposoby usuwania kleszczy – to bardzo ważne, ponieważ szybkie pozbycie się pasożyta zmniejsza ryzyko chorób odkleszczowych. Warto także znać sposoby zabezpieczenia pupila przed kleszczami. W końcu nie warto rezygnować z radości, jaką dają pupilowi długie spacery przy pięknej pogodzie! Wystarczy wiedzieć, jak chronić psa przed kleszczami, by spacerować bezpiecznie.

Choroby odkleszczowe u psów – rodzaje i objawy

Kleszcze są niebezpieczne dla naszych psów właśnie z powodu chorobotwórczych pierwotniaków, które mogą przenosić podczas żerowania na czworonogu. Są odpowiedzialne za babeszjozę, boreliozę, anaplazmozę, erlichiozę oraz odkleszczowe zapalenie mózgu – choroby, które dla naszych czworonogów mogą okazać się śmiertelne. Kiedy kleszcz wczepi się w skórę psa i pozostaje w niej dłuższy czas, może przekazać mu chorobotwórcze bakterie i wirusy, w efekcie zarażając psa nawet kilkoma chorobami jednocześnie. W zależności od rodzaju choroby i innych czynników (np. tego, czy kleszcz miał wcześniej innego żywiciela), czas potrzebny na zakażenie czworonoga to ok. 8-48 godzin. To pokazuje, że profilaktyka ma sens, a szybkie usunięcie kleszcza zmniejsza ryzyko zakażenia.

Objawy chorób odkleszczowych to: osłabienie, brak apetytu, gorączka, zmieniony kolor moczu (herbaciany lub różowy), rumień wokół ugryzienia, problemy z poruszaniem się, wymioty, biegunki, problemy neurologiczne, zażółcenie śluzówek. Od ukąszenia do wystąpienia objawów może minąć kilka dni, a nawet kilka tygodni. Szybkie rozpoznanie i wdrożenie leczenia zwiększa szanse na powrót do zdrowia.

Jak wyciągnąć kleszcza u psa?

Warto po każdym spacerze sprawdzać skórę pupila pod kątem kleszczy. Możemy po prostu podczas głaskania zagłębiać palce w sierść tak, aby dotykać skóry psa i wyczuć ewentualne pasożyty. Dobrym sposobem jest również szczotkowanie psa – kleszcze przed wkłuciem się w skórę lubią wędrować po ciele zwierzaka, dlatego czesząc sierść pupila mamy szansę usunąć pasażerów na gapę.

Co zrobić, kiedy znajdziemy kleszcza u psa? Warto nauczyć się samodzielnie wyciągać pasożyty, ponieważ wyprawa do weterynarza wydłuża czas żerowania kleszcza i zwiększa ryzyko zakażenia. Dostępne są różne kleszczołapki, lassa na kleszcze i inne gadżety do usuwania pasożytów. Sprawdzi się również zwykła pęseta o ostrych końcach. Kleszcza łapiemy możliwie najbliżej skóry – należy uważać, by nie naciskać jego odwłoka, ponieważ pasożyt wówczas „zwymiotuje” jego zawartość, narażając psa na zarażenie chorobami. Następnie płynnym ruchem wyciągamy kleszcza zgodnie z osią wkłucia (lekko pod kątem). Według zaleceń nie powinniśmy nim kręcić ani tym bardziej smarować tłuszczem, alkoholem i innymi substancjami.

Zdarza się, że aparat gębowy kleszcza pozostanie w skórze psa. Zwykle nie jest to problem i organizm pozbędzie się go samoczynnie. Po usunięciu kleszcza należy zdezynfekować to miejsce środkiem odkażającym, wodą utlenioną lub spirytusem.

Co zrobić z wyciągniętym kleszczem?

Jeśli stosujesz u psa biobójcze środki na kleszcze, wbite w skórę pasożyty prawdopodobnie będą martwe – takie możesz wyrzucić do kosza lub toalety. Problemem są jednak żywe kleszcze, a sposób pozbycia się ich wcale nie jest taki oczywisty. Wyrzucone do kosza mogą z niego po prostu wyjść (i wczepić się w skórę domowników), podobnie jak z toalety, ponieważ dość długo przeżywają pod wodą. Według badań najskuteczniejsze jest zmiażdżenie twardym przedmiotem – wówczas umieszczamy kleszcza w złożonej kartce papieru i pocieramy dnem szklanki na twardej powierzchni. Zabójczy dla kleszczy będzie również alkohol 40%, środek dezynfekcyjny lub środek do czyszczenia z chlorem. Zgniatanie palcem, butem lub spłukiwanie w toalecie niestety nie są zbyt skuteczne.

Jak zabezpieczyć psa przed kleszczami?

Właściciele mają dostęp do różnych sposobów ochrony psa przed kleszczami i zdecydowanie warto z nich korzystać przez większość roku, a na niektórych terenach – nawet przez cały rok. Możemy wybrać:

• Tabletki na kleszcze – zapewniają ochronę na ok. 4-12 tygodni, w zależności od producenta. Zwykle mają mięsny smak, co ułatwia podawanie. Zawarte w tabletkach substancje sprawiają, że kleszcz umiera po wkłuciu się w skórę psa. Ich zaletą jest skuteczna ochrona, nawet jeśli pies jest często kąpany lub pływa w zbiornikach wodnych. Wadą jest konieczność odnawiania ochrony i ewentualne skutki uboczne.
• Obroże przeciwkleszczowe – mogą być odstraszające lub biobójcze. Te drugie są znacznie skuteczniejsze i uśmiercają kleszcze, które wbiją się w skórę czworonoga. Zaleta to proste stosowanie i w niektórych przypadkach – długość działania (np. obroża Foresto jest skuteczna nawet 8 miesięcy). Wadą jest konieczność ciągłego noszenia obroży przez psa oraz obniżona skuteczność, gdy obroża nie przylega dobrze do skóry.
• Krople spot-on – preparat biobójczy zakrapiany na kark psa zabezpiecza go przed kleszczami na ok. 4 tygodnie. Zaletą jest prosta aplikacja i wygoda rozwiązania, wadą – dość krótki czas działania i obniżenie skuteczności po kąpielach czy spacerze w deszczu.
• Naturalne sposoby – herbatka z czystka, surowy czosnek – oba sposoby stosowane wewnętrznie i zewnętrznie, a także hodowanie w ogrodzie roślin odstraszających kleszcze (wrotycz, kocimiętka, lawenda wąskolistna), zaproszenie do ogrodu ptaków – to wszystko może pomóc w skutecznej ochronie przed kleszczami.

Właściciele psów z alergiami lub padaczką powinni zachować ostrożność podczas stosowania preparatów na kleszcze, ponieważ niektóre substancje zawarte w tych środkach mogą zaostrzać objawy chorób.