Kastracja i sterylizacja to zabiegi przeprowadzane u zwierząt niehodowlanych, które mają uniemożliwić im rozmnażanie się. Dzięki temu możemy bez obaw o niechciane mioty trzymać razem psy różnych płci oraz – co ważne – ograniczamy liczbę bezdomnych zwierząt dzięki temu, że nie powołujemy do życia psów z przypadkowych skojarzeń. Kastracja może dodatkowo zapobiegać różnym chorobom. Z drugiej strony pojawiają się emocjonalne reakcje osób, które twierdzą, że te zabiegi są równoznaczne z okaleczaniem zwierząt i pozostają niezgodne z ich naturą. Aby znaleźć złoty środek i świadomie wybrać najlepsze rozwiązanie dla własnego zwierzaka, warto poznać fakty, bez kierowania się emocjami.
Kastracja a sterylizacja – to nie to samo!
Oba pojęcia są czasem mylone, zdarzają się też (błędne) informacje, że kastrację przeprowadza się tylko u samców, a sterylizację – tylko u suczek. W rzeczywistości oba zabiegi mogą być przeprowadzane u obu płci i mają na celu pozbawienie czworonoga możliwości rozrodu, jednak różnią się zakresem ingerencji.
Na czym polega sterylizacja psa?
Sterylizacja polega na podwiązaniu i przecięciu nasieniowodów lub jajowodów. W efekcie narządy rozrodcze nie są usuwane i dalej mogą produkować hormony. Suczka dalej przechodzi cieczkę, a pies – odczuwa popęd seksualny. Może także próbować zapładniać suczki (jednak bezskutecznie). Sterylizacja nie zmniejsza ryzyka niektórych chorób układu rozrodczego. Choć wydaje się mniej inwazyjna, prostsze jest przeprowadzenie kastracji. Sterylizacja jest odwracalna.
Na czym polega kastracja psa?
Kastracja polega na usunięciu gonad (gruczołów płciowych) – w przypadku samców są to jądra, a w przypadku suczek – jajniki (zwykle wraz z macicą, trzonem macicy i jajowodami). W efekcie zabieg nie tylko zapobiega rozmnażaniu, ale także uniemożliwia odczuwanie popędu seksualnego, przechodzenie cieczki oraz chroni przed chorobami narządów płciowych, np. nowotworami jąder i gruczołu krokowego, ropomaciczem, torbielami jajników. Jest to zabieg nieodwracalny.
Co jest lepsze – sterylizacja czy kastracja?
Kastracja jest przeprowadzana znacznie częściej ze względu na większe korzyści dla organizmu czworonoga oraz jego komfortu psychicznego. To prosty zabieg chirurgiczny, dzięki któremu zwierzę nie tylko traci zdolność do rozmnażania, ale również jest chronione przed poważnymi chorobami i przestaje odczuwać frustrację z powodu popędu seksualnego, którego nie może zrealizować. Dodatkowo zmianie może ulec codzienne zachowanie czworonoga (np. pies staje się spokojniejszy, często zmniejsza się chęć do ucieczek i bójek). Niekiedy jednak to sterylizacja jest lepszym rozwiązaniem, ponieważ psy są różne, tak samo jak oczekiwania ich właścicieli, dlatego za i przeciw należy omówić z zaufanym lekarzem weterynarii.
Kastracja psa – wady i zalety
Kastracja psów jest bardzo wskazana ze względu na dramatycznie dużą bezdomność zwierząt domowych. Niestety, czasem nawet najlepsze chęci to za mało, by zapobiec przypadkowemu rozmnażaniu. Kastracja własnego zwierzaka jest przejawem dużej świadomości i odpowiedzialności za dobro zwierząt. Jeśli nasz czworonóg nie ma być użytkowany do hodowli, kastracja jest również sposobem na zadbanie o jego dobrostan i komfort psychiczny – samce unikają odczuwania popędu płciowego, a suczki – cieczek, ciąży urojonej oraz stad adoratorów na spacerach. To przekłada się na bezpieczeństwo pupila, a także na dużo większy komfort właściciela Kastracja pozwala uniknąć chorób układu rozrodczego, może także wpłynąć na zmiany w zachowaniu czworonoga, jednak nie powinna być traktowana jak magiczny środek na problemy behawioralne – zabieg chirurgiczny nie sprawi, że nasz pies nagle przestanie ciągnąć na smyczy, rzucać się na inne psy czy uciekać z posesji!
Kastracja, jak każdy inny zabieg chirurgiczny, ma też wady. Jedną z nich jest narkoza – w niektórych przypadkach prowadzić nawet do śmierci zwierzaka. Aby ograniczyć ryzyko, przed zabiegiem przeprowadza się badania, a kastrację zaleca się w młodym wieku, aby prawdopodobieństwo powikłań było mniejsze. Kastracja zwiększa ryzyko otyłości u zwierząt z powodu zmian hormonalnych, może prowadzić do zmian charakteru (w tym większej infantylności u zwierzaków, zwłaszcza tych kastrowanych przed osiągnięciem dojrzałości płciowej). W niektórych przypadkach pojawiają się także częstsze infekcje uszu, problemy z nietrzymaniem moczu czy zmiana struktury sierści.
Kastrować czy nie?
Zwolennicy kastracji podkreślają jej liczne zalety, przeciwnicy upierają się, że to nienaturalny zabieg i odpowiadają listą możliwych powikłań. Podczas gdy jedni walczą o ograniczenie bezdomności i komfort życia czworonogów bez popędu płciowego, inni wymieniają otyłość czy zmiany w zachowaniu jako koronny argument przeciw. Kastracja to najskuteczniejsza i najprostsza metoda walki z bezdomnością i zapewnienia swojemu czworonogowi lepszego życia – bez frustracji spowodowanej popędem seksualnym. Warto jednak mieć świadomość skutków ubocznych oraz spokojnie rozważyć wady i zalety, a przede wszystkim poprosić o radę lekarza weterynarii. Większość weterynarzy rekomenduje ten zabieg i traktuje go wręcz rutynowo.
Pozostaje jeszcze alternatywa: stosowanie antykoncepcji u psów. Jest to jednak metoda zawodna i powodująca na dłuższą metę powikłania zdrowotne (np. torbiele na jajnikach). Każdy właściciel powinien sam podjąć decyzję, jednak obecna sytuacja czworonogów – ich ogromna nadpopulacja i bezdomność przemawia za odpowiedzialnym kastrowaniem zwierzaków w młodym wieku. Choć nie jest to rozwiązanie idealne, niestety nie dysponujemy jeszcze żadnym lepszym zamiennikiem. Zachęcamy do rozważenia kastracji lub podjęcia innych działań, które zapobiegną przypadkowym miotom.